Nefsin, "Cins, Tür" Anlamında Kullanılması
Nefsin
Nefsin,
"Cins, Tür" Anlamında Kullanılması:
Kur'ân-ı Kerim'in zengin
kullanım biçimlerinden biri de "nefs"in geçen tüm mânâlarının yanısıra, bir de
"cins, tür" anlamında kullanılmış olmasıdır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: "Andolsun,
içinizden (kendi nefsinizden) size öyle bir peygamber geldi ki; sizin sıkıntıya
uğramanız ona ağır gelir; size düşkün, mü'minlere şefkatli, merhametlidir."
(9/Tevbe, 128). Buradaki "içinizden (yani kendi nefsinizden)" sözü;
"kendi içinizden, kendi cinsinizden; melek değil, insan türünden, aslı ve soyu
belli" demektir. "Yani, sizin gibi olan insan cinsinden; meleklerden vb. başka
varlıklardan değil. Bu, o peygamberden nefret etmemeniz, ona uymaktan geri
durmamanız ve o bizim cinsimizden olmadığı için ona uymaya gücümüz yetmiyor,
dememeniz içindir."
"(Allah) Size kendinizden
(kendi nefsinizden) bir misâl verdi..." (30/Rûm, 28) âyetindeki "nefs"
kelimesi de "cins, tür" anlamındadır. "O'dur ki; sizi bir tek nefs'ten
yarattı; gönlü ısınsın diye ondan eşini var etti..." (7/A'râf, 189). "Âdem
nefsi, beşerî nefs veya insanî nefs denen o bir tek nefs'in eşi olan dişisini,
yani Havvâ'yı da ondan var etti ve onun cinsinden kıldı... Erkek bir tür insan,
kadın bir insan olmakla birlikte, her ikisi de aynı kökten, aynı cinstendir."
(Elmalılı, Hak Dini Kur'an Dili, c. 4, s. 189)
"(Allah) Size, sizin
nefisleriniz (cinsin)den eşler var etti..." 16/Nahl, 72) âyet-i
kerîmesindeki nefis de cinsi ifâde eder. Bu; "siz, erkeğiniz ve dişinizle iki
ayrı nefsten değil; bir nefs türündensiniz. Allah onun eşini de onun nefsinin
cinsinden var etti" (Elmalılı, a.g.e., c. 4, s. 189) demektir.
Başka bir âyette de şöyle
buyrulur: "...(Allah) Size kendi nefsinizden çiftler ve hayvanlardan da
çiftler yaratmıştır. Bu (düzen içi)nde sizi üretiyor..." (42/Şûrâ, 11). Bu
âyette geçen "kendi nefsinizden" sözü de; "kendi cinsinizden, yine insan
olarak" (Elmalılı, a.g.e., c. 7, s. 13) demektir.
Nefsin,
"Cins, Tür" Anlamında Kullanılması:
Kur'ân-ı Kerim'in zengin
kullanım biçimlerinden biri de "nefs"in geçen tüm mânâlarının yanısıra, bir de
"cins, tür" anlamında kullanılmış olmasıdır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: "Andolsun,
içinizden (kendi nefsinizden) size öyle bir peygamber geldi ki; sizin sıkıntıya
uğramanız ona ağır gelir; size düşkün, mü'minlere şefkatli, merhametlidir."
(9/Tevbe, 128). Buradaki "içinizden (yani kendi nefsinizden)" sözü;
"kendi içinizden, kendi cinsinizden; melek değil, insan türünden, aslı ve soyu
belli" demektir. "Yani, sizin gibi olan insan cinsinden; meleklerden vb. başka
varlıklardan değil. Bu, o peygamberden nefret etmemeniz, ona uymaktan geri
durmamanız ve o bizim cinsimizden olmadığı için ona uymaya gücümüz yetmiyor,
dememeniz içindir."
"(Allah) Size kendinizden
(kendi nefsinizden) bir misâl verdi..." (30/Rûm, 28) âyetindeki "nefs"
kelimesi de "cins, tür" anlamındadır. "O'dur ki; sizi bir tek nefs'ten
yarattı; gönlü ısınsın diye ondan eşini var etti..." (7/A'râf, 189). "Âdem
nefsi, beşerî nefs veya insanî nefs denen o bir tek nefs'in eşi olan dişisini,
yani Havvâ'yı da ondan var etti ve onun cinsinden kıldı... Erkek bir tür insan,
kadın bir insan olmakla birlikte, her ikisi de aynı kökten, aynı cinstendir."
(Elmalılı, Hak Dini Kur'an Dili, c. 4, s. 189)
"(Allah) Size, sizin
nefisleriniz (cinsin)den eşler var etti..." 16/Nahl, 72) âyet-i
kerîmesindeki nefis de cinsi ifâde eder. Bu; "siz, erkeğiniz ve dişinizle iki
ayrı nefsten değil; bir nefs türündensiniz. Allah onun eşini de onun nefsinin
cinsinden var etti" (Elmalılı, a.g.e., c. 4, s. 189) demektir.
Başka bir âyette de şöyle
buyrulur: "...(Allah) Size kendi nefsinizden çiftler ve hayvanlardan da
çiftler yaratmıştır. Bu (düzen içi)nde sizi üretiyor..." (42/Şûrâ, 11). Bu
âyette geçen "kendi nefsinizden" sözü de; "kendi cinsinizden, yine insan
olarak" (Elmalılı, a.g.e., c. 7, s. 13) demektir.
NEFS
- NEFS.
- Nefs; Anlam ve Mâhiyeti
- Nefsin İşlevi
- Nefsin Farklı Özellikleri
- Nefs-i Emmâre
- Nefs-i Levvâme
- Nefs-i Mutmainne
- Nefs-i Râdıye
- Kur'ân-ı Kerim'de Nefs Kavramı
- "Nefs"in Allah Hakkında Kullanılması
- Nefsin Diğer İlâhlar Hakkında Kullanılması
- Nefsin Ruh Anlamında Kullanılması
- Nefsin "Kalp, Gönül, İçdünya" vb. Anlamlarında Kullanılması
- Nefsin "İnsan Bedeni" Anlamında Kullanılması
- "Nefs"in "Bedenle Birlikte Ruh" Anlamında Kullanılması
- Nefsin "Kötülüğü Emredici" Anlamında Kullanılması
- Nefsin "İnsan, Cin, Melek, Hayvan veya Bitki İçin Zât (Kişi, Kimse, Kendi, Şahıs vb.)" Anlamında Kullanılması
- Nefsin, "Cins, Tür" Anlamında Kullanılması
- Nefsin Diğer Kullanılış Biçimleri
- Kur'ân-ı Kerim'de Nefsin Olumsuz Yönü Anlamındaki Hevâ Kavramı
- Hadis-i Şeriflerde Nefs Kavramı
- Nefsle İlgili Uydurma Hadisler
- Müslüman Nefse Hakaret Edilebilir mi?.
- Nefs Kavramı Çerçevesinde Kur'an'da Kişiliğin Tekâmül Aşamaları
- Nefis ve Ruh
- Kur'an'da Nefsin (Kişiliğin) Tekâmül Aşamaları
- 1- Nefs-i Emmâre
- 2- Nefs-i Levvâme
- 3- Nefs-i Mutmainne
- 4- Nefs-i Râdıye ve Mardıyye